جدول انتخاب کنتاکتور اشنایدر بر اساس توان موتور
خلاصه جواب: برای انتخاب کنتاکتور اشنایدر ابتدا توان موتور را بدانید، بعد از جدول سری TeSys D مدل متناظر را پیدا کنید. قاعده سرانگشتی این است که در برق سه فاز ۳۸۰ ولت، جریان موتور تقریباً دو برابر توان آن به کیلووات است. مثلاً موتور ۷.۵ کیلووات حدود ۱۵ آمپر میکشد و کنتاکتور LC1D18 برایش مناسب است. همیشه یک پله بالاتر از جریان محاسبه شده انتخاب کنید تا حاشیه امن داشته باشید. جدول کامل پایین آمده است.
اول جریان موتور را پیدا کنیم
اگر پلاک موتور را دارید، جریان نامی روی آن نوشته شده و همان ملاک است. اگر ندارید، از این فرمول استفاده کنید:
جریان (آمپر) = توان (وات) تقسیم بر ۶۶۰
عدد ۶۶۰ از ضرب ۳۸۰ در ریشه سه و ضریب توان تقریبی میآید. برای محاسبه سریع ذهنی، توان به کیلووات را در ۲ ضرب کنید.
| توان موتور | جریان تقریبی در ۳۸۰ ولت |
|---|---|
| ۰.۷۵ کیلووات (۱ اسب) | حدود ۲ آمپر |
| ۱.۵ کیلووات (۲ اسب) | حدود ۳.۵ آمپر |
| ۲.۲ کیلووات (۳ اسب) | حدود ۵ آمپر |
| ۴ کیلووات (۵.۵ اسب) | حدود ۹ آمپر |
| ۵.۵ کیلووات (۷.۵ اسب) | حدود ۱۲ آمپر |
| ۷.۵ کیلووات (۱۰ اسب) | حدود ۱۵ آمپر |
| ۱۱ کیلووات (۱۵ اسب) | حدود ۲۲ آمپر |
| ۱۵ کیلووات (۲۰ اسب) | حدود ۳۰ آمپر |
| ۱۸.۵ کیلووات (۲۵ اسب) | حدود ۳۷ آمپر |
| ۲۲ کیلووات (۳۰ اسب) | حدود ۴۲ آمپر |
| ۳۰ کیلووات (۴۰ اسب) | حدود ۵۷ آمپر |
| ۳۷ کیلووات (۵۰ اسب) | حدود ۷۰ آمپر |
| ۴۵ کیلووات (۶۰ اسب) | حدود ۸۵ آمپر |
| ۵۵ کیلووات (۷۵ اسب) | حدود ۱۰۵ آمپر |
| ۷۵ کیلووات (۱۰۰ اسب) | حدود ۱۴۰ آمپر |
جدول انتخاب کنتاکتور سری TeSys D
این جدول برای دسته کاربری AC3 است، یعنی راهاندازی موتورهای القایی قفس سنجابی که رایجترین حالت در تابلوهای صنعتی است.
| مدل کنتاکتور | جریان نامی AC3 | حداکثر توان موتور در ۳۸۰ تا ۴۰۰ ولت |
|---|---|---|
| LC1D09 | ۹ آمپر | ۴ کیلووات |
| LC1D12 | ۱۲ آمپر | ۵.۵ کیلووات |
| LC1D18 | ۱۸ آمپر | ۷.۵ کیلووات |
| LC1D25 | ۲۵ آمپر | ۱۱ کیلووات |
| LC1D32 | ۳۲ آمپر | ۱۵ کیلووات |
| LC1D38 | ۳۸ آمپر | ۱۸.۵ کیلووات |
| LC1D40 | ۴۰ آمپر | ۱۸.۵ کیلووات |
| LC1D50 | ۵۰ آمپر | ۲۲ کیلووات |
| LC1D65 | ۶۵ آمپر | ۳۰ کیلووات |
| LC1D80 | ۸۰ آمپر | ۳۷ کیلووات |
| LC1D95 | ۹۵ آمپر | ۴۵ کیلووات |
| LC1D115 | ۱۱۵ آمپر | ۵۵ کیلووات |
| LC1D150 | ۱۵۰ آمپر | ۷۵ کیلووات |
برای مقایسه محدوده قیمتی بین این مدلها، دیدن جدول کنتاکتور اشنایدر با مدل و قیمت کنار هم کمک میکند بفهمید پریدن یک پله بالاتر چقدر هزینه اضافه دارد.
ولتاژ کویل را فراموش نکنید
انتخاب مدل نصف کار است. نصف دیگرش ولتاژ کویل است که با پسوند کد مشخص میشود.
| پسوند | ولتاژ کویل |
|---|---|
| B7 | ۲۴ ولت متناوب |
| E7 | ۴۸ ولت متناوب |
| F7 | ۱۱۰ ولت متناوب |
| M7 | ۲۲۰ ولت متناوب |
| Q7 | ۳۸۰ ولت متناوب |
| U7 | ۲۴۰ ولت متناوب |
در بیشتر تابلوهای ایران مدار فرمان روی ۲۲۰ ولت است، پس M7 رایجترین انتخاب است. اما اگر مدار فرمان شما ۲۴ ولت است (که در تابلوهای ایمنتر و مدرنتر مرسوم شده)، باید B7 بگیرید.
اگر ولتاژ کویل را اشتباه بگیرید، یا کنتاکتور جذب نمیکند یا کویل میسوزد. پس موقع سفارش حتماً پسوند را ذکر کنید. مثلاً بگویید LC1D25M7 نه فقط «کنتاکتور ۲۵ آمپر اشنایدر».
دسته کاربری؛ نکتهای که خیلیها نمیدانند
جریان نامی کنتاکتور عدد ثابتی نیست و به نوع بار بستگی دارد.
| دسته | نوع بار | نکته |
|---|---|---|
| AC1 | بار مقاومتی مثل هیتر و روشنایی | کنتاکتور جریان بیشتری را تحمل میکند |
| AC3 | موتور القایی با قطع در حالت کارکرد | رایجترین حالت در تابلوهای صنعتی |
| AC4 | موتور با راهاندازی مکرر و جاگینگ | باید کنتاکتور را بزرگتر انتخاب کرد |
یک کنتاکتور LC1D25 در AC1 ممکن است تا ۴۰ آمپر بار مقاومتی را تحمل کند، ولی در AC3 فقط ۲۵ آمپر. اگر بار شما موتوری است، همیشه ستون AC3 ملاک است.
اگر موتور شما در روز بارها استارت و استاپ میشود یا بار سنگین دارد، حداقل یک پله بالاتر بروید.
سه قدم ساده برای انتخاب
قدم اول: جریان موتور را از پلاک بخوانید یا از فرمول حساب کنید.
قدم دوم: از جدول TeSys D مدلی را انتخاب کنید که جریان نامی AC3 آن از جریان موتور بیشتر باشد.
قدم سوم: ولتاژ مدار فرمان تابلو را چک کنید و پسوند کویل را متناسب با آن انتخاب کنید.
مثال: موتور ۱۱ کیلووات، تابلو با فرمان ۲۲۰ ولت.
جریان موتور حدود ۲۲ آمپر. از جدول، LC1D25 با ۲۵ آمپر جوابگو است. با پسوند M7 میشود LC1D25M7.
آنچه در کنار کنتاکتور لازم دارید
کنتاکتور به تنهایی موتور را محافظت نمیکند. برای یک راهاندازی کامل معمولاً اینها را هم لازم دارید:
- رله حرارتی متناسب با جریان موتور، برای حفاظت در برابر اضافه بار
- کلید حرارتی یا فیوز برای حفاظت اتصال کوتاه
- کنتاکت کمکی اگر به فرمانهای اضافه نیاز دارید
- ماژول محافظ کویل در مدارهایی که نویز و اضافه ولتاژ دارند
جمعبندی
انتخاب کنتاکتور اشنایدر سه متغیر دارد: جریان موتور، دسته کاربری بار و ولتاژ کویل. جریان را یا از پلاک بخوانید یا با ضرب توان کیلووات در دو تخمین بزنید، از جدول AC3 یک پله بالاتر انتخاب کنید، و پسوند ولتاژ کویل را متناسب با مدار فرمان تابلو بگذارید. با همین سه قدم انتخابتان درست و قابل اتکا خواهد بود.
سوالات متداول
برای موتور ۷.۵ کیلووات چه کنتاکتوری بگیرم؟
جریانش حدود ۱۵ آمپر است، پس LC1D18 مناسب است. اگر استارت و استاپ مکرر دارد LC1D25 امنتر است.
تفاوت LC1D40 و LC1D40A چیست؟
پسوند A معمولاً نشاندهنده نسل جدیدتر با تغییرات جزئی در طراحی است. از نظر جریان نامی تفاوت عملکردی محسوسی ندارند.
میشود کنتاکتور بزرگتر از نیاز گذاشت؟
بله و از نظر فنی مشکلی ندارد، فقط گرانتر میشود و جای بیشتری در تابلو میگیرد. کنتاکتور کوچکتر از نیاز اما خطرناک است.
کنتاکتور تک فاز و سه فاز فرق دارند؟
کنتاکتورهای سری D سه پل اصلی دارند. برای بار تک فاز از دو پل استفاده میشود یا کنتاکتورهای مخصوص تک فاز انتخاب میشود.
جریان راهاندازی موتور روی انتخاب اثر دارد؟
بله. کنتاکتورهای AC3 برای تحمل جریان راهاندازی طراحی شدهاند، ولی اگر تعداد استارت در ساعت زیاد باشد باید یک پله بالاتر بروید.
رله حرارتی را چطور تنظیم کنم؟
روی جریان نامی موتور که روی پلاک نوشته شده تنظیم میشود. اگر پلاک ندارید، جریان واقعی را با انبرک آمپرمتر اندازه بگیرید.
کنتاکتور خازنی با کنتاکتور معمولی چه فرقی دارد؟
کنتاکتور خازنی مقاومتهای پیششارژ دارد که جریان هجومی خازن را محدود میکند. برای بانک خازنی حتماً باید از کنتاکتور خازنی استفاده کرد.
اگر ولتاژ شبکه پایین باشد کنتاکتور جذب نمیکند؟
کنتاکتور معمولاً تا حدود ۸۵ درصد ولتاژ نامی کویل جذب میکند. زیر آن ممکن است جذب نکند یا ویز ویز کند.
چند کنتاکت کمکی میتوانم اضافه کنم؟
بسته به مدل، معمولاً میتوان بلوک کنتاکت کمکی جانبی و جلویی اضافه کرد. مشخصات هر مدل تعداد مجاز را تعیین میکند.
عمر کنتاکتور چقدر است؟
عمر مکانیکی معمولاً میلیونها عملیات است ولی عمر الکتریکی که مهمتر است، به نوع بار و تعداد قطع و وصل بستگی دارد. انتخاب یک پله بزرگتر عمر را محسوس بالا میبرد.
