فاصله استاندارد بین دو تیر برق + جدول کامل فواصل تیر برق
فاصله بین دو تیر برق در شبکه فشار ضعیف شهری معمولاً حدود ۳۰ تا ۵۰ متر، در شبکه فشار متوسط حدود ۶۰ تا ۱۰۰ متر و در خطوط انتقال فشار قوی، بسته به نوع پایه یا دکل، حدود ۱۵۰ تا ۵۰۰ متر در نظر گرفته میشود. نوع تیر برق بتنی یا فلزی، ولتاژ شبکه، وزن کابل، میزان شکم سیم، سرعت باد، یخزدگی، شیب زمین و تعداد انشعابها در تعیین این فاصله مؤثرند. هرکدام از این موارد بصورت استاندارد رعایت نشده باشد، در دل خود آبستن حوادث برق گرفتگی جبران ناپذیر میباشد.
جدول فاصله استاندارد بین دو تیر برق
در جدول زیر، مقادیر متداول فاصله بین دو تیر برق برای شبکههای فشار ضعیف، فشار متوسط و فشار قوی ارائه شده است. البته این اعداد برحسب بازه اسمی مناسب میباشد و نمیتوان آنها را جایگزین طراحی اختصاصی فنی و متناسب با شرایط خاص شرکت برق کرد.
| نوع شبکه یا محل اجرا | سطح ولتاژ یا کاربرد | نوع پایه متداول | فاصله متداول |
| فشار ضعیف شهری | ۲۳۰ الی۴۰۰ ولت | تیر بتنی یا فلزی | ۳۰ تا ۵۰ متر |
| فشار ضعیف روستایی | ۲۳۰ الی۴۰۰ ولت | تیر بتنی | ۴۰ تا ۶۰ متر |
| خیابانهای شهری | شبکه توزیع | بتنی یا فلزی | ۳۰ تا ۴۰ متر |
| بلوارهای عریض | شبکه توزیع و روشنایی | فلزی یا بتنی | ۳۵ تا ۵۰ متر |
| شهرکهای صنعتی | فشار ضعیف یا متوسط | بتنی یا فلزی | ۴۰ تا ۶۰ متر |
| شبکه فشار متوسط | معمولاً ۱۱ تا ۳۳ کیلوولت | بتنی یا فلزی | ۶۰ تا ۱۰۰ متر |
| جادههای بینشهری | توزیع یا فشار متوسط | عمدتاً بتنی | ۵۰ تا ۸۰ متر |
| زمینهای کشاورزی | شبکه توزیع | تیر بتنی | ۶۰ تا ۹۰ متر |
| مناطق کوهستانی | متناسب با شبکه | بتنی یا فلزی | حدود ۳۰ تا ۶۰ متر |
| مناطق بادخیز و یخبندان | متناسب با شبکه | پایه تقویتشده | حدود ۳۰ تا ۵۰ متر یا طبق محاسبات |
| خطوط انتقال فشار قوی | ۶۳ تا ۱۳۲ کیلوولت | دکل یا پایه فلزی | حدود ۱۵۰ تا ۳۰۰ متر |
| خطوط فوق فشار قوی | ۲۳۰ تا ۴۰۰ کیلوولت | دکل فولادی | حدود ۳۰۰ تا ۵۰۰ متر و بیشتر |
نکته فنی: فواصل جدول، بازههای اسمی طراحی و اجرا هستند. عدد نهایی باید از نقشه مصوب، محاسبات مکانیکی خط انتقال و دستورالعمل شرکت توزیع یا برق منطقهای مربوط به پروژه استخراج شود.
فاصله بین دو تیر برق بتنی چقدر است؟
در شبکههای توزیع ایران، تیر برق بتنی به دلیل دوام یا طول عمر مناسب، هزینه نگهداری پایین و مقاومت مطلوب در برابر شرایط محیطی کاربرد ویژهای دارد. فاصله بین دو تیر برق بتنی در معابر شهری عموماً بین ۳۰ تا ۵۰ متر است. در مناطق روستایی و زمینهای کشاورزی، اگر مسیر مستقیم و شرایط زمین مناسب باشد، این فاصله ممکن است به حدود ۶۰ تا ۹۰ متر برسد.
طول و مقاومت اسمی پایه و همچنین شکل مقطع نیز مهم است. تیر برق گرد بتنی پیش تنیده در محل های بادخیز یا مثلا تیر H چهارگوش بتنی کمی مقرون بصرفهتر برای استفاده در کوچه و خیابان. این تیرهای بتنی با طول ۹، ۱۲ و ۱۵ متری برای کاربریهای متفاوت تولید میشوند و نمیتوان صرفاً با انتخاب تیر بلندتر، دهانه را افزایش داد. ظرفیت خمشی پایه، تعداد و وزن سیمها، تجهیزات نصبشده، زاویه خط و نیروی باد باید همزمان بررسی شوند.
در محل تغییر جهت شبکه، نصب ترانسفورماتور، انشعابگیری یا عبور از تقاطعها، معمولاً دهانه کوتاهتر و پایه مقاومتری انتخاب میشود. بنابراین فاصله استاندارد تیر برق در یک مسیر ممکن است از یک دهانه تا دهانه بعدی تغییر کند. همچنین رعایت استانداردهای تولید در تیرهای برق نکته مهمی است که برای خرید تیر برق باید به آن توجه داشت. در ایران تولید کننده های مختلفی اقدام به تولید تیرهای برق کرده اند که قبل از خرید و یا انتخاب اندازه تیر باید یک تولید کننده معتبر پیدا کرد. به طور مثال برق صنعتی آباده که یکی از تولید کنندگان قدیمی این صنعت است، تمامی استانداردهای تولیدی خود را بر اساس قوانین شرکت توانیر تنظیم کرده تا بهترین کیفیت برای برق رسانی را داشته باشند. بنابراین برای رعایت فاصله تیرهای برق، لازم است از تیرهای استاندارد نیز استفاده کنید.
تأثیر مناطق مختلف ایران بر فاصله تیر برق
شرایط اقلیمی ایران متنوع است. بنابراین یک فاصله واحد را نمیتوان بعنوان فاصله بین دو تیربرق برای تمام استانها پیشنهاد کرد:
- مناطق بادخیز و طوفانی: در نواحی دارای باد شدید، نیروی جانبی وارد بر کابل و پایه افزایش مییابد. در چنین مناطقی ممکن است فاصله بین دو تیر برق کاهش پیدا کند یا از پایه قویتر، مهار و فونداسیون مناسب استفاده شود.
- مناطق سردسیر و کوهستانی: بار یخ و برف، شیب مسیر و اختلاف ارتفاع روی کشش کابل اثر میگذارند. دهانهها باید با محاسبات اختصاصی انتخاب شوند.
- مناطق گرم و کویری: افزایش دمای کابل موجب افزایش شکم آن میشود. در نتیجه فاصله قائم سیم از زمین باید در بدترین شرایط حرارتی کنترل و محاسبه شود.
- مناطق ساحلی و مرطوب: خوردگی تجهیزات فلزی، آلودگی نمکی مقرهها و دوام بخش مدفون پایه باید در محاسبات فاصله مناسب بین دو تیر برق درنظر گرفته شود.
- بافت متراکم شهری: تراکم انشعابها، عرض معبر، ساختمانها، درختان و تأسیسات زیرزمینی معمولاً باعث کوتاهتر شدن فاصله بین دو تیر برق میشود.
اگر فاصله تیر برق استاندارد نبود چه کار کنیم؟
اگر تصور میکنید فاصله بین دو تیر برق غیراستاندارد است، سیمها بیش از حد افتادهاند، پایه کج یا ترکخورده است یا تیر برق مزاحم ورودی ملک و عملیات ساختمانی است، شخصاً اقدام به جابهجایی یا دستکاری آن نکنید.
برای پیگیری، مراحل زیر را انجام دهید:
- شماره یا مشخصات تیر، نشانی دقیق و نزدیکترین اشتراک برق را ثبت کنید.
- از وضعیت پایه و سیمها بدون نزدیکشدن به شبکه عکس بگیرید.
- درخواست را از طریق اداره برق منطقهای یا سامانه خدمات غیرحضوری برق ثبت کنید.
- برای خطر فوری مانند سیم پاره، تیر در حال سقوط یا جرقهزنی، با مرکز اتفاقات برق از طریق شماره ۱۲۱ تماس بگیرید.
- کد رهگیری دریافت کنید تا بازدید کارشناس و نتیجه بررسی را پیگیری نمایید.
- اگر جابهجایی به درخواست مالک و نه به دلیل نقص شبکه باشد، پس از امکانسنجی، هزینه اصلاح یا انتقال تجهیزات ممکن است بر عهده متقاضی قرار گیرد.
تشخیص غیراستاندارد بودن صرفاً بر اساس اندازهگیری فاصله کافی نیست. ممکن است طول دهانه زیاد باشد، اما با تیر برق قوی با مقاومت بالا و کابل سازگار طراحی شده باشد. یا برعکس، فاصله بین دو تیربرق مناسب ولی حریم ساختمان رعایت نشده باشد که باید بطور خاص مراحل رفع مزاحمت تیر برق را قانونی طی کنید.
پرسش و پاسخ درباره فاصله تیرهای برق
در این بخش به چند پرسش پرتکرار و فنی شما عزیزان درباره فاصله استاندارد تیر برق پاسخ میدهیم.
فاصله بین دو تیر برق بتنی در شبکه شهری معمولاً ۳۰ تا ۵۰ متر و در مسیرهای روستایی یا کشاورزی حدود ۴۰ تا ۹۰ متر است. نوع شبکه و شرایط مسیر عدد نهایی را مشخص میکنند.
فاصله تیر برق فشار ضعیف معمولاً کمتر و حدود ۳۰ تا ۵۰ متر است اما فاصله پایه برق فشار متوسط، در شرایط مناسب، میتواند حدود ۶۰ تا ۱۰۰ متر باشد.
بله. ارتفاع تیربرق بر فاصله کابلها از زمین و ظرفیت نصب تجهیزات اثر دارد، اما طول بیشتر بهتنهایی باعث افزایش دهانه مجاز نمیشود. مقاومت پایه و کشش کابل نیز باید محاسبه شوند.
درخواست باید همراه با نشانی، شماره اشتراک، تصاویر و علت جابهجایی به اداره برق منطقهای محدوده مدنظر ارائه شود. موارد خطرناک باید فوراً از طریق شماره ۱۲۱ گزارش شوند.
